FVS به جام جهانی قطر رسید؛ مربیان جای VAR را نمیگیرند
جام جهانی نوجوانان ۲۰۲۶ قطر با استفاده دوباره از سامانه FVS برگزار میشود؛ فناوریای که برخلاف VAR، داوران ویدئویی دائمی ندارد و سرمربیان تیمها آغاز بازبینی صحنهها را درخواست میکنند. تصمیم نهایی پس از بررسی تصاویر همچنان با داور مسابقه خواهد بود.
جام جهانی نوجوانان ۲۰۲۶ قطر بار دیگر با استفاده از سامانه «پشتیبانی ویدئویی فوتبال» یا FVS برگزار خواهد شد؛ فناوریای که با هدف کمک به داوران برای اصلاح برخی اشتباهات تأثیرگذار طراحی شده است. این سامانه در دوره قبلی مسابقات نیز مورد استفاده قرار گرفت و با وجود شباهتهایی به VAR، از نظر نحوه اجرا و ساختار عملیاتی تفاوتهای مهمی با آن دارد.
مهمترین تفاوت FVS با VAR در شیوه آغاز بازبینی صحنههاست. در این سیستم برخلاف VAR، تیم مستقلی از داوران ویدئویی وجود ندارد که به صورت مداوم اتفاقات مسابقه را زیر نظر داشته باشد. در عوض، این سرمربیان دو تیم هستند که میتوانند در صورت مشاهده یک اشتباه واضح و آشکار، درخواست بازبینی صحنه را مطرح کنند.
بازیکنان نیز میتوانند در جریان مسابقه درباره یک صحنه به سرمربی خود اطلاع دهند، اما درخواست رسمی باید از سوی نیمکت ثبت شود. این درخواست باید بلافاصله بعد از وقوع صحنه مورد نظر ارائه شود تا روند بازبینی آغاز شود.
برای ثبت درخواست، سرمربی باید با چرخاندن انگشت خود در هوا به داور اعلام کند که تقاضای بازبینی دارد و سپس کارت مخصوص درخواست را در اختیار داور چهارم قرار دهد. به این ترتیب، مربیان در این سامانه نقش مستقیمی در شروع فرآیند بررسی ویدئویی دارند.
البته همه تصمیمهای داوری مشمول بررسی نیستند. گل و مردود شدن گل، اعلام یا اعلام نشدن پنالتی، اخراج مستقیم و اشتباه در تشخیص هویت بازیکن هنگام نشان دادن کارت، در محدوده موارد قابل بازبینی قرار دارند. کارت زرد دوم جزو اخراج مستقیم محسوب نمیشود و بنابراین در این چارچوب قابل بررسی نخواهد بود.
پس از ثبت درخواست، داور مسابقه به نمایشگر کنار زمین مراجعه میکند و خودش تصاویر مربوط به صحنه را بررسی خواهد کرد. اپراتور بازپخش نیز میتواند تصاویر را از زاویهها و سرعتهای مختلف در اختیار داور قرار دهد. با وجود استفاده از فناوری، تصمیم نهایی همچنان بر عهده داور وسط است و اگر تصاویر نتوانند اشتباه واضح یا یک اتفاق مهم از دست رفته را اثبات کنند، تصمیم اولیه داور پابرجا خواهد ماند.
موضوع دیگری که درباره FVS اهمیت دارد، تعداد درخواستهای قابل استفاده توسط هر تیم است. در چارچوب آزمایشی که پیشتر از سوی فیفا توضیح داده شده بود، هر تیم دو درخواست در هر مسابقه در اختیار داشت و اگر بازبینی باعث تغییر تصمیم داور میشد، آن درخواست از سهمیه تیم کم نمیشد. با این حال، اطلاعیه مرتبط با دوره ۲۰۲۶ تنها از محدود بودن تعداد درخواستها صحبت کرده و رقم دقیق سهمیه را اعلام نکرده است.
فلسفه استفاده از این سامانه نیز مشخص است. فیفا FVS را برای مسابقاتی توسعه داده که امکانات فنی، تعداد دوربینها یا بودجه لازم برای اجرای کامل VAR را در اختیار ندارند. این سیستم با ساختاری سادهتر و هزینه پایینتر امکان استفاده از تصاویر مسابقه را فراهم میکند.
با این حال، محدود بودن تعداد دوربینها و زاویههای تصویربرداری میتواند در برخی صحنهها کار داور را دشوار کند و حتی مانع دستیابی به یک نتیجه قطعی شود. به همین دلیل، FVS قرار نیست جایگزین عمومی VAR شود و بیشتر به عنوان راهکاری سادهتر برای افزایش امکان استفاده از فناوری ویدئویی در مسابقات مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
