المپیک ۲۰۲۸ هنوز ممکن است، ایران فقط یک راه را از دست داد
شکست ایران مقابل ژاپن در فینال قهرمانی آسیا سهمیه مستقیم المپیک ۲۰۲۸ را از دسترس والیبال ایران خارج کرد، اما دو مسیر مهم دیگر همچنان باقی مانده است. تیم ملی میتواند در قهرمانی جهان ۲۰۲۷ یا از طریق ردهبندی جهانی برای حضور در لسآنجلس بجنگد.
شکست تیم ملی والیبال ایران برابر ژاپن در فینال قهرمانی مردان آسیا، یک مسیر مستقیم برای رسیدن به المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس را از پیش روی ملیپوشان برداشت، اما برخلاف برخی برداشتها، پرونده حضور ایران در مهمترین رویداد ورزشی جهان بسته نشده است. بررسی سازوکار انتخابی نشان میدهد المپیک ۲۰۲۸ همچنان چند مسیر پیش روی والیبال ایران قرار داده است.
بر اساس برنامه اعلامشده از سوی فدراسیون جهانی والیبال، علاوه بر تیم میزبان، سه مسیر برای تعیین تیمهای راهیافته به المپیک ۲۰۲۸ وجود دارد. نخستین مسیر، رقابتهای قهرمانی قارهها در سال ۲۰۲۶ است که پنج سهمیه از طریق آن توزیع میشود. مسیر دوم، مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۷ در لهستان است که سه سهمیه در اختیار تیمهای واجد شرایط قرار میدهد و سومین مسیر نیز به ردهبندی جهانی در پایان مرحله مقدماتی لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۸ مربوط میشود که سه سهمیه دیگر را مشخص خواهد کرد.
ایران با شکست مقابل ژاپن در فینال قهرمانی آسیا، دیگر نمیتواند از مسیر قهرمانی قارهای سهمیه بگیرد. این مسیر از ابتدا نیز برای ایران ساده نبود. ژاپن در شرایطی مقابل ملیپوشان ایران قرار گرفت که در رده ششم جهان ایستاده بود و در مرحله مقدماتی لیگ ملتهای والیبال نیز هر ۱۲ مسابقه خود را با پیروزی پشت سر گذاشته بود. برگزاری مسابقات قهرمانی آسیا در ژاپن و برخورداری میزبان از امتیاز میزبانی نیز شرایط را برای رقبای این تیم دشوارتر کرده بود.
با این حال، از دست رفتن سهمیه قارهای به معنای پایان رؤیای المپیک ۲۰۲۸ نیست. نخستین فرصت بعدی ایران در قهرمانی جهان ۲۰۲۷ در لهستان خواهد بود. در این رقابتها سه سهمیه به تیمهای برتر اختصاص پیدا میکند که پیش از آن سهمیه المپیک را به دست نیاورده باشند. بنابراین ایران در صورت قرار گرفتن در جمع سه تیم برتر واجد شرایط، میتواند مستقیماً راهی لسآنجلس شود.
نکته مهم در این مسیر، نحوه توزیع سهمیههاست. اگر تیمی که پیش از قهرمانی جهان از طریق میزبانی یا قهرمانی قارهای سهمیه گرفته باشد، در جمع سه تیم برتر قهرمانی جهان نیز قرار بگیرد، سهمیه دیگری به آن تیم تعلق نمیگیرد. در چنین شرایطی، سهمیه به تیم بعدی در ردهبندی نهایی مسابقات که هنوز سهمیه المپیک را کسب نکرده باشد خواهد رسید.
همین قاعده در مسیر ردهبندی جهانی نیز اهمیت زیادی دارد. سه سهمیه پایانی به بالاترین تیمهایی تعلق خواهد گرفت که تا آن مقطع موفق به کسب سهمیه نشدهاند. بنابراین جایگاه ایران در ردهبندی جهانی تنها به یک عدد روی جدول محدود نمیشود و میتواند در تعیین سرنوشت المپیک ۲۰۲۸ نقش مستقیم داشته باشد.
در این میان، مسیر رنکینگ جهانی از اهمیت ویژهای برای ایران برخوردار است. تیم ملی باید تا پایان مرحله مقدماتی لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۸ جایگاهی مناسب در ردهبندی جهانی داشته باشد. هرچه فاصله ایران با تیمهای بالای جدول کمتر شود، احتمال قرار گرفتن در جمع تیمهای واجد شرایط نیز افزایش خواهد یافت.
ایران در حال حاضر در رده هجدهم جهان قرار دارد و رسیدن به جمع ۱۰ تیم برتر، به معنای صعود هشت پلهای خواهد بود. این هدف اگرچه ساده نیست، اما در صورت برنامهریزی صحیح و کسب نتایج باثبات در مسابقات پیش رو، دستنیافتنی هم نخواهد بود.
واقعیت این است که مسیر المپیک ۲۰۲۸ برای والیبال ایران از همین حالا وارد مرحلهای حساس شده است. دیگر خبری از اتکا به سهمیه قارهای نیست و تیم ملی باید همزمان برای قهرمانی جهان و ارتقای جایگاه خود در رنکینگ جهانی آماده شود. هر برد، هر امتیاز و هر جایگاه در تورنمنتهای پیش رو میتواند در نهایت وزن متفاوتی پیدا کند.
بنابراین شکست مقابل ژاپن را باید پایان یک مسیر دانست، نه پایان راه. والیبال ایران هنوز فرصت دارد در قهرمانی جهان ۲۰۲۷ برای سهمیه بجنگد و اگر آنجا نیز موفق نشد، از مسیر ردهبندی جهانی آخرین شانس خود را برای رسیدن به لسآنجلس دنبال کند. المپیک ۲۰۲۸ هنوز برای ایران دور از دسترس نیست، اما از اینجا به بعد، مسیر صعود بیش از هر چیز به ثبات، برنامهریزی و امتیازهایی بستگی دارد که تیم ملی در دو سال آینده جمع خواهد کرد.
